Từ ngày 01/01/2026, quy định về bảng giá đất sẽ chính thức áp dụng theo cơ chế mới, gắn với Luật Đất đai 2024 và Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội. Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng, tác động trực tiếp đến người sử dụng đất, nhà đầu tư bất động sản và doanh nghiệp.
Vậy bảng giá đất từ 2026 có gì mới? Ai ban hành? Áp dụng trong những trường hợp nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.
Bảng giá đất là gì?
Bảng giá đất là bảng giá do Nhà nước ban hành, dùng làm căn cứ pháp lý để tính toán các nghĩa vụ tài chính về đất đai, bao gồm:
- Tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất
- Tiền thuê đất khi Nhà nước cho thuê đất
- Giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất
- Thuế, phí, lệ phí liên quan đến đất đai
- Tiền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
- Xác định giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
Từ năm 2026, vai trò của bảng giá đất được mở rộng và sử dụng nhiều hơn, thay vì chỉ mang tính tham chiếu như trước đây.
Thời điểm áp dụng bảng giá đất mới
- Chính thức áp dụng từ: 01/01/2026
- Căn cứ pháp lý: Nghị quyết 254/2025/QH15
- Thực hiện theo tinh thần Luật Đất đai 2024
Trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương vẫn được phép áp dụng bảng giá đất hiện hành cho đến khi ban hành bảng giá mới theo đúng quy định.
Ai có thẩm quyền ban hành bảng giá đất từ 2026?
Theo quy định mới:
- Hội đồng nhân dân cấp tỉnh là cơ quan ban hành và quyết định bảng giá đất
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức xây dựng, trình và triển khai thực hiện
- Bảng giá đất được công bố công khai và áp dụng thống nhất trên địa bàn
Trường hợp đặc biệt (khu vực lấn biển, khu đất có tính chất đặc thù, không thể áp bảng giá), Nhà nước sẽ xác định giá đất cụ thể theo quy trình riêng.
Điểm mới quan trọng của bảng giá đất từ năm 2026
1. Tiệm cận giá thị trường hơn
Bảng giá đất mới được xây dựng dựa trên:
- Dữ liệu giao dịch thực tế
- Cơ sở dữ liệu đất đai và bản đồ địa chính số
- Điều kiện kinh tế – xã hội từng khu vực
Điều này giúp giảm chênh lệch lớn giữa giá Nhà nước và giá thị trường như trước đây.
2. Áp dụng ổn định, không thay đổi liên tục
Theo định hướng mới:
- Bảng giá đất được xây dựng theo chu kỳ (dự kiến 5 năm/lần)
- Hằng năm sẽ có hệ số điều chỉnh giá đất để phản ánh biến động thị trường
Cách làm này giúp:
- Tránh xáo trộn lớn
- Tạo sự ổn định cho nhà đầu tư và người dân
3. Làm căn cứ chính để tính nghĩa vụ tài chính
Từ 2026, trong nhiều trường hợp:
- Không còn phải xác định giá đất cụ thể
- Áp dụng trực tiếp bảng giá đất để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất
Thủ tục đơn giản – minh bạch – giảm thời gian chờ đợi.
Thời hạn hoàn thiện cơ sở tính giá đất
Theo Nghị quyết của Quốc hội:
- Chậm nhất đến 01/07/2026, các địa phương phải:
- Hoàn thiện đầy đủ căn cứ tính tiền sử dụng đất
- Hoàn thiện cơ sở tính tiền thuê đất và bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
Trong thời gian chưa hoàn thiện, việc tính toán vẫn thực hiện theo quy định hiện hành để không làm gián đoạn quyền lợi của người dân.
Tác động của bảng giá đất mới đến người dân và thị trường
Đối với người dân
- Nghĩa vụ tài chính về đất rõ ràng, minh bạch hơn
- Hạn chế tình trạng mỗi dự án một mức giá khác nhau
- Thuận lợi hơn khi tách thửa, chuyển mục đích sử dụng đất
Đối với nhà đầu tư bất động sản
- Dễ dự báo chi phí đầu vào
- Giảm rủi ro pháp lý liên quan đến định giá đất
- Tạo môi trường đầu tư ổn định, minh bạch
Việc áp dụng bảng giá đất mới từ năm 2026 là bước cải cách lớn trong quản lý đất đai, hướng tới:
- Minh bạch hóa giá đất
- Tiệm cận giá thị trường
- Giảm thủ tục hành chính
- Ổn định môi trường đầu tư bất động sản
Người dân và nhà đầu tư nên chủ động cập nhật bảng giá đất mới tại địa phương để kịp thời nắm bắt quyền lợi và nghĩa vụ của mình.
