1. Bối cảnh sắp xếp Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai năm 2025
Trong lộ trình tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, Chính phủ đang triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (tỉnh – xã) trên phạm vi cả nước. Một trong những nội dung được quan tâm nhiều nhất hiện nay là việc tổ chức lại hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) tại 34 tỉnh, thành phố.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 11/2025, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình đã yêu cầu các địa phương:
- Khẩn trương kiện toàn Văn phòng đăng ký đất đai
- Sắp xếp, chuyển viên chức về cấp xã
- Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, liên thông dữ liệu đất đai từ Trung ương đến địa phương
Đây là bước đi quan trọng nhằm đưa thủ tục đất đai về gần dân hơn, giảm trung gian, giảm phiền hà và tăng trách nhiệm của chính quyền cơ sở.
2. Thực trạng hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay
Tính đến thời điểm hiện tại:
- 34/34 tỉnh, thành phố đã thành lập Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường
- Có 703 Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Văn phòng đăng ký đất đai cấp tỉnh
Mô hình này được xây dựng theo chính quyền 3 cấp (tỉnh – huyện – xã). Khi chuyển sang mô hình 2 cấp, việc duy trì Chi nhánh VPĐKĐĐ cấp huyện không còn phù hợp, dễ gây chồng chéo và phân tán nguồn lực.
3. Định hướng tổ chức mới Văn phòng đăng ký đất đai theo mô hình chính quyền 2 cấp
Đối với Văn phòng đăng ký đất đai cấp tỉnh
Tiếp tục duy trì hoạt động
Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường có nhiệm vụ:
- Xây dựng, cập nhật, quản lý cơ sở dữ liệu đất đai tập trung
- Kết nối, chia sẻ dữ liệu đất đai đa ngành, đa lĩnh vực
- Thực hiện dịch vụ công về đất đai thuộc thẩm quyền cấp tỉnh
- Phân quyền, hỗ trợ kỹ thuật cho cấp xã
- Bảo đảm vận hành thống nhất hệ thống thông tin đất đai trong toàn tỉnh
Đối với Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai
Kết thúc hoạt động Chi nhánh VPĐKĐĐ cấp huyện
Chuyển toàn bộ thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ về cấp xã
Đây là Phương án 2, được Đảng ủy Cục Quản lý đất đai đánh giá là phù hợp và khả thi nhất, đáp ứng yêu cầu:
- Tinh gọn tổ chức bộ máy
- Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền
- Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở
4. Nội dung chi tiết của Phương án 2
Chuyển thẩm quyền cấp sổ đỏ về cấp xã
Theo phương án này:
- Chủ tịch UBND cấp xã được giao thẩm quyền:
- Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ)
- Xác nhận đăng ký biến động đất đai
- Quyết định chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân
Căn cứ điều kiện thực tế, Chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền cho cơ quan chuyên môn thực hiện.
Chuyển chức năng Chi nhánh VPĐKĐĐ về cơ quan chuyên môn cấp xã
- Toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh VPĐKĐĐ được chuyển về:
Phòng Kinh tế / Phòng Kinh tế – Hạ tầng cấp xã - UBND cấp tỉnh quyết định bố trí:
- Tối thiểu 02 cán bộ chuyên môn đất đai/xã
- Cho phép:
- Ký hợp đồng lao động
- Thuê dịch vụ đo đạc, trích đo địa chính khi cần thiết
5. Ưu điểm và hạn chế của mô hình mới
✅ Ưu điểm
- Thực hiện đúng nguyên tắc “một cấp – một cơ quan – một đầu mối”
- Người dân làm thủ tục đất đai ngay tại UBND cấp xã
- Giảm tầng nấc trung gian → rút ngắn thời gian cấp sổ đỏ
- Hạn chế tiêu cực, giảm chi phí tuân thủ
- Thuận lợi cho chuyển đổi số và quản lý dữ liệu đất đai tập trung
⚠️ Hạn chế
- Cấp xã cần:
- Hoàn thiện cơ chế tài chính
- Tiếp nhận, bố trí viên chức từ Chi nhánh
- Một số nghiệp vụ kỹ thuật vẫn cần thuê đơn vị chuyên môn bên ngoài
6. Nhiệm vụ của Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay
Theo Nghị định 226/2025/NĐ-CP, Văn phòng đăng ký đất đai có các nhiệm vụ chính:
- Đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất
- Đăng ký biến động đất đai
- Đo đạc, lập bản đồ địa chính
- Cập nhật, quản lý hồ sơ địa chính và dữ liệu đất đai
- Cung cấp thông tin đất đai cho tổ chức, cá nhân
- Thu phí, lệ phí và thực hiện dịch vụ công về đất đai
- Quản lý viên chức, tài chính, tài sản theo quy định
7. Từ 01/7/2025: Chủ tịch UBND cấp xã chính thức có thẩm quyền cấp sổ đỏ
Theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, kể từ 01/7/2025:
- Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền:
- Cấp sổ đỏ cho cá nhân
- Cho phép chuyển mục đích sử dụng đất
- Giao đất, cho thuê đất theo Luật Đất đai 2024
👉 Người dân không còn phải lên huyện như trước đây.
8. Kết luận
Việc sắp xếp Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại 34 tỉnh, thành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước cải cách lớn trong quản lý đất đai.
🔴 Chi nhánh VPĐKĐĐ cấp huyện sẽ chấm dứt hoạt động
🟢 Thủ tục đất đai được chuyển về cấp xã
🟢 Người dân hưởng lợi trực tiếp: nhanh hơn – rõ ràng hơn – thuận tiện hơn
Nguồn: https://thuvienphapluat.vn/
